Hakemlere Notlar
Hakemlik Davetinin Kabulü
Kemal Tahir Çalışmaları‘den hakemlik daveti almanız hâlinde davete 3 iş günü içinde yanıt vermeniz beklenir. Daveti değerlendirirken şu noktaları kontrol ediniz:
- Çalışmanın konusu uzmanlık alanınıza uygun mu?
- Önerilen sürede (4 hafta) değerlendirmeyi tamamlayabilecek misiniz?
- Yazar(lar) ile aranızda çıkar çatışması var mı?
Daveti reddetmeniz gereken durumlarda; mümkünse aynı alandan bir başka uzman önererek editöre yardımcı olunuz.
Çıkar Çatışması Beyanı
Aşağıdaki ilişkiler çıkar çatışması olarak kabul edilir ve hakemlik kabul edilmeden editöre bildirilmelidir:
- Yazar(lar)la aynı kurumda görev yapma
- Yazar(lar)la son üç yıl içinde ortak yayın geçmişi
- Yazar(lar)la danışman-öğrenci ilişkisi (mevcut veya geçmiş)
- Akrabalık veya yakın kişisel ilişki
- Çalışmanın konusuyla doğrudan ilişkili mali çıkar
- Yazar(lar)la güncel mesleki rekabet
Gizlilik ve Yapay Zeka Kullanım Yasağı
Hakem olarak edindiğiniz tüm bilgi (başvuru metni, hakem süreci, editör yazışmaları) gizlidir. Başvuru metnini üçüncü kişilerle paylaşmayınız, akademik tartışmalarda kullanmayınız ve yayımlanana kadar referans göstermeyiniz.
Yapay zeka yasağı. Başvuru metnini hiçbir yapay zeka aracına veya bulut tabanlı dil modeline yükleyemezsiniz. Hakem raporunu yapay zeka ile üretmek kesinlikle yasaktır. Bu kısıtlama gizlilik ve fikri mülkiyetin korunması için zorunludur.
Değerlendirme İlkeleri
Değerlendirmeniz; kişisel kanaatlere değil somut akademik ölçütlere dayanmalıdır. Şu boyutları gözeterek değerlendirme yapınız:
- Özgünlük: Çalışma alana yeni bir katkı sunuyor mu?
- Araştırma sorusu: Soru açık, anlamlı ve cevaplanabilir mi?
- Kuramsal çerçeve: Çerçeve ile araştırma sorusu uyumlu mu?
- Yöntem: Yöntem soruya uygun ve titiz biçimde uygulanmış mı?
- Argüman tutarlılığı: Argüman ve kanıt arasında mantıksal ilişki sağlam mı?
- Kaynak kullanımı: İlgili literatürle yeterince diyaloga giriliyor mu? Atıflar isabetli mi?
- Sonuç: Sonuç bulgularla orantılı mı, abartılı veya eksik kalmamış mı?
- Yazım ve sunum: Dil ve biçim okunabilirliği sağlıyor mu?
Yapıcı geri bildirim. Hakemlik etiğinin temel ilkesi yapıcılıktır. Reddedilse bile makalenin nasıl iyileştirilebileceğini gösteriniz. Eleştirilerinizi sayfa, paragraf ve satır referansı vererek somutlaştırınız. “Yöntem zayıf” yerine “X analizinin Y nedeniyle Z testiyle desteklenmesi argümanı güçlendirirdi” biçiminde yazınız.
Hakem Raporunun Yapısı
Değerlendirmenizi dergi tarafından sağlanan Hakem Değerlendirme Formu üzerinden hazırlamanız beklenir. Form üç ana bölümden oluşur:
Yazara Açık Değerlendirme
- Çalışmanın Özeti (120-180 sözcük): Makalenin amacını, kuramsal çerçevesini, yöntemini ve temel bulgularını kendi cümlelerinizle özetleyin. Bu bölüm hem metni okuduğunuzu kanıtlar hem de yazara hakemin makaleyi nasıl algıladığını yansıtır.
- Genel Değerlendirme ve Katkı: Çalışmanın özgünlüğü, alana katkısı ve güçlü yanları hakkındaki görüşünüzü 1-2 paragrafta yazın. Eleştirilerden önce güçlü yanları belirtmek hakem etiği açısından önemlidir.
- Majör Eleştiriler (numaralı): Yayımlanmadan önce mutlaka ele alınması gereken yapısal sorunları (araştırma sorusu-yöntem uyumu, kuramsal çerçeve, örneklem, analiz, yorum, sonuç) numaralı olarak yazın. Her madde için yazara somut iyileştirme önerisi sunun.
- Minör Eleştiriler (numaralı): Dil, üslup, tablo/şekil sunumu, atıf eksiklikleri, biçim hatalarını numaralı olarak belirtin. Sayfa ve satır numarası verilmesi yazarın işini kolaylaştırır.
- Yapıcı Öneriler (opsiyonel): Tamamlayıcı kaynaklar, alternatif yöntemler veya gelecek araştırma yönleri.
Editöre Özel Alan
Yazarla paylaşmak istemediğiniz görüşlerinizi (değerlendirme sürecindeki tereddütleriniz, makalenin dergi profiline uygunluğu, hakem önerileriniz, etik kaygılar, olası intihal/öz-intihal şüphesi, çıkar çatışması ayrıntıları) bu alana yazınız. Bu bölüm yalnızca editör tarafından okunur.
Karar Önerisi ve Gerekçesi
Karar önerinizi aşağıdaki beş seçenekten birini işaretleyerek belirtin ve 2-3 cümlede gerekçesini özetleyin.
Karar Önerisi
- Kabul: Mevcut hâliyle yayımlanabilir.
- Minör revizyon: Küçük düzeltmelerden sonra kabul edilebilir; yeniden hakemlik gerekmez.
- Majör revizyon: Önemli düzeltmeler gerekli; revize sürüm yeniden hakemliğe açıktır.
- Yeniden hakemliğe açık ret: Mevcut hâliyle reddedilir; köklü revizyondan sonra yeniden gönderilebilir.
- Ret: Dergi profiline veya akademik standartlara uygun değildir.
Değerlendirme Süresi
Hakem raporunun teslim süresi davetin kabul edilmesinden itibaren 4 haftadır. Bu süre içerisinde rapor tamamlanamayacaksa editörle önceden iletişime geçilmelidir; gerektiğinde süre uzatımı talep edilebilir. Sürekli gecikme durumunda editör hakem değişikliği yapma hakkını saklı tutar.
Hakem Tanınırlığı
Dergiye hakemlik yapan akademisyenlere, değerlendirme sürecini tamamlamaları üzerine talep etmeleri hâlinde Hakem Katkı Sertifikası düzenlenir. Bu sertifika; akademik teşvik ve yükselme süreçlerinde değerlendirilmek üzere hakemin kullanımına sunulur. Hakemlerin gizliliği esas olduğundan dergi, yıllık hakem listesi veya benzeri toplu duyuru yayımlamaz.