Kemal Tahir’in Bir Mülkiyet Kalesi Romanında Aile Sistemi, Tarihsel Zaman ve Çocukluğun İnşası: Mülkiyet, Baba Otoritesi ve Gelişimsel Kırılganlık

Öz

Bu makale, Kemal Tahir’in Bir Mülkiyet Kalesi romanını gelişimsel psikoloji, aile sistemleri teorisi, bioekolojik yaklaşım ve anlatı psikolojisi çerçevesinde okumaktadır. Temel iddia, romanda mülkiyetin ekonomik bir nesnenin sınırlarını aşarak aile kaygısını düzenleyen, baba otoritesini örgütleyen, sınıfsal haysiyeti savunan ve tarihsel kırılma koşullarında çocukluğu biçimlendiren sembolik-ilişkisel bir mekanizma olarak işlediğidir. Mahir Efendi, Canseza, Murat ve Cemal’den oluşan aile, Osmanlı çözülüşü, savaş, işgal, hukuki belirsizlik, himaye ilişkileri, sınıfsal kırılganlık ve erken Cumhuriyet dönüşümünün basınçları altında yaşayan bir duygusal sistem olarak ele alınmaktadır. Çalışma, teori güdümlü nitel vaka analizini, yorumlayıcı yakın okumayı, anlatı psikolojisini, fenomenolojik duyarlılığı ve refleksif tematik analizi bir araya getirir. Analiz, mülkiyetin ruhsal ve ahlaki dayanak işlevini, ev/kale imgesinin güvenlik paradoksunu, Mahir Efendi’nin kırılgan baba otoritesini, Canseza’nın görünmez duygu emeğini, Murat ile Cemal’in farklı çocukluk konumlarını, hane içinde kurulan politik-ahlaki kavramları, zanaat, oyun, mizah ve ikincil figürlerin dayanıklılıktaki rolünü ve yangının aile mitini çözen işlevini tartışır. Makale, Kemal Tahir’in toplumsal gerçekçiliğini aile hayatının mikropolitiği içinden yeniden okumayı önerir.